Náttúra Íslands er mótuð af eldi og ís. Svartar strendur, tröllsleg stuðlaberg, jöklar á stærð við heil lönd og eldfjöll sem enn gjósa — allt á einni eyju. En sama fegurð felur í sér hættur sem ber að taka alvarlega, og því er þekking á aðstæðum jafn mikilvæg og aðdáunin.
Svartar sandstrendur
Reynisfjara nálægt Vík er frægasta svarta strönd landsins, með háum stuðlabergsstöllum og hellum. Úti í hafi rísa Reynisdrangar, dökkir móbergsdrangar sem þjóðsagan segir vera nátttröll sem urðu að steini í dögun. Á Demantaströndinni við Jökulsárlón liggja glærir ísjakar á svörtum sandi eins og demantar. Á Snæfellsnesi er einnig hin sérstæða Djúpalónssandur með fáguðum svörtum steinum og ryðguðum skipsflökum. Svarti sandurinn verður til þegar bráðið hraun snöggkólnar í snertingu við sjó og brotnar niður í fínt basaltkorn.
Stuðlaberg og fuglabjörg
Stuðlabergið — sexstrendar basaltsúlur sem myndast þegar hraun kólnar hægt — sést víða, meðal annars við Reynisfjara, Svartifoss og Gerðuberg. Á björgunum verpa milljónir sjófugla yfir sumartímann.
- Dyrhólaey — bogadregið haf-hlið og útsýnisstaður þar sem lundar verpa á sumrin.
- Látrabjarg á Vestfjörðum — eitt stærsta fuglabjarg Evrópu og vestasti punktur landsins, iðandi af lundum, álkum og ritum.
Lundatíminn er frá maí fram í ágúst. Haltu virðingarfjarlægð frá hreiðrum og brúnum bjargsins, sem geta verið laus í sér.
Jöklar og eldfjöll
Vatnajökull er stærsti jökull Evrópu og hylur eldstöðvar, íshella og skriðjökla. Skriðjöklar eins og Sólheimajökull og Svínafellsjökull eru aðgengilegir með leiðsögumanni. Gakk aldrei á jökul án leiðsögumanns og búnaðar — sprungur eru lífshættulegar. Á Reykjanesskaga hefur Fagradalsfjall gosið nokkrum sinnum á síðustu árum og dregið að sér mannfjölda; fylgdu alltaf fyrirmælum yfirvalda um gasmengun og lokanir.
Jarðhitasvæði og fossar
Hverir og Námafjall við Mývatn eru ólgandi leðjupyttir og gufustrókar í rauðgulu landslagi sem lyktar af brennisteini. Á Reykjanesi eru Gunnuhver og Krýsuvík álíka mögnuð. Um allt land falla fossar — Gullfoss, Dettifoss, Seljalandsfoss — sem sýna hvernig bráðnandi jöklar móta landið. Haltu þig ávallt á merktum stígum á hverasvæðum; jarðvegurinn getur verið þunnur og sjóðheitur undir.
Dýralíf við ströndina
Náttúra Íslands iðar af lífi. Selir liggja á skerjum við Ytri-Tunga á Snæfellsnesi og við Jökulsárlón, hvalir synda undan Húsavík og Faxaflóa, og hreindýr ráfa um Austurland. Tófan, eina upprunalega landspendýr Íslands, sést helst á Hornströndum. Fylgstu með úr fjarlægð, truflaðu ekki dýrin og gefðu þeim aldrei að borða.
Fossar landsins
Fossar eru einkennistákn íslenskrar náttúru. Gullfoss steypist í tveimur þrepum niður í gljúfur, Seljalandsfoss leyfir þér að ganga á bak við vatnið og Skógafoss myndar oft regnboga í úðanum. Á hálendinu fellur Háifoss, einn hæsti foss landsins. Hver þeirra sýnir kraft bráðnandi jökla og úrkomu sem mótar landið stöðugt.
Verndun og ábyrg ferðamennska
Íslensk náttúra er viðkvæm og grær hægt. Mosinn sem þekur hraunbreiðurnar getur verið aldagamall og eyðileggst við eitt einasta fótspor. Haltu þig því á merktum stígum, keyrðu aldrei utan vega, taktu allt rusl með þér og notaðu salernisaðstöðu þar sem hún er. Berðu virðingu fyrir einkalandi og bændum sem búa á þessum slóðum. Með því að ferðast af ábyrgð tryggjum við að þessi einstaka náttúra standi óspillt fyrir þá sem á eftir koma.
Öryggi: laumuöldur á Reynisfjara
Þetta er mikilvægasta viðvörunin. Á Reynisfjara ríða svokallaðar laumuöldur (sneaker waves) skyndilega langt upp á ströndina, sterkari og lengri en þær á undan. Þær hafa dregið fólk út í hafið með hörmulegum afleiðingum, og litakóðað viðvörunarkerfi á staðnum sýnir hættustig hvers dags.
- Snúðu aldrei baki í hafið og haltu þig vel frá vatnsborðinu.
- Aldrei ganga út á klettana eða láta börn nálgast öldurnar.
- Sjórinn er ískaldur og straumurinn banvænn — engin mynd er þess virði.
Berðu virðingu fyrir náttúrunni, farðu að merkingum og haltu þig á öruggum stígum. Klæddu þig eftir veðri, því það getur breyst á augabragði. Þá verður Ísland ógleymanlegt af réttum ástæðum.